Bezoek aan het Arp Museum tijdens ‘Landscapes of the Soul’

Wie Belgische kunst uit het fin de siècle wil ontdekken, denkt misschien niet meteen aan Duitsland. Toch valt er net over de grens iets uitzonderlijks te beleven. Met Seelenlandschaften (Landschappen van de ziel) opent het Arp Museum zijn deuren voor een tentoonstelling die het Belgische kunstlandschap rond de eeuwwisseling in een nieuw licht plaatst. Voor deze gelegenheid zijn meerdere sleutelwerken uit de collectie van The Phoebus Foundation in bruikleen gegeven.

Zaalzicht van de tentoonstelling Landscapes of the Soul in het Arp Museum, met bezoekers die schilderijen bekijken in een museale opstelling rond het thema landschap en innerlijke beleving.

Het Arp Museum bevindt zich in Rolandseck, een deelgemeente van Remagen, aan de oevers van de Rijn. Het historische stationsgebouw van Bahnhof Rolandseck uit 1856 vormt een integraal onderdeel van het museum. Wie met de trein arriveert, stapt letterlijk het museum binnen. Architect Richard Meier verbond het voormalige station met een hedendaags museumcomplex dat hogerop tegen de heuvel werd aangelegd. Via een tunnel en een glazen lift beweegt de bezoeker zich geleidelijk omhoog, van het rivierlandschap naar de tentoonstellingszalen. Vanuit het museum ontvouwt zich een wijds uitzicht over de Rijn en het Siebengebirge aan de overzijde.

Zaalzicht van de tentoonstelling Landscapes of the Soul in het Arp Museum, met bezoekers zittend op een bankje terwijl zij schilderijen bekijken tegen een donkergekleurde tentoonstellingswand.

Seelenlandschaften (Landschappen van de ziel) richt de blik op innerlijke belevingswerelden. Achtentwintig werken uit de collectie van The Phoebus Foundation treden in dialoog met zevenentwintig schilderijen van Franse meesters uit de Collectie Rau voor UNICEF. Samen verbeelden zij de menselijke ziel in al haar spanning, mysterie en licht.

Werken van onder meer James Ensor, Léon Spilliaert en George Minne verbeelden innerlijke belevingswerelden. Bij de Leieschilders uit Sint-Martens-Latem domineren dromerige, soms mystieke taferelen, waarin het leven wordt teruggebracht tot een verstilde en essentiële beeldtaal.

In andere zalen maken onrust, ironie en zelfs absurdisme zich voelbaar, stemmingen die nauw aansluiten bij de geest van het fin de siècle. Die uiteenlopende gevoelsregisters worden in elke ruimte uitgewerkt via een zorgvuldig georkestreerd spel van licht en kleur.

Zaalzicht van de tentoonstelling Landscapes of the Soul in het Arp Museum, met een bezoeker die een pointillistisch landschapsschilderij bekijkt aan een paarsgekleurde tentoonstellingswand.

Detail van een winters landschapsschilderij door Valerius De Saedeleer, met besneeuwde daken, kale bomen en een verstild Vlaams landschap in zachte, gedempte tinten.

Ook het werk van Hans Arp en Sophie Taeuber-Arp sluit inhoudelijk bij deze thematiek aan. Beiden voelden zich sterk verwant met de Belgische avant-garde rond de eeuwwisseling. De abstracte vormen die in het museum te zien zijn, zijn meteen herkenbaar en lijken voort te komen uit een innerlijke beweging, organisch en vanzelfsprekend, als bomen in een bos.

Hoewel ze nooit in Remagen woonden, is de keuze voor deze locatie allesbehalve toevallig. In de 19de en vroege 20ste eeuw was Bahnhof Rolandseck veel meer dan een halteplaats: het fungeerde als een levendige ontmoetingsplek voor kunstenaars, musici en intellectuelen. Na de dood van Hans Arp wilde zijn tweede echtgenote zijn werk samenbrengen op een plek die aansloot bij zijn geest en ideeën. Zo kreeg het vervallen stationsgebouw een nieuw leven als centrum voor moderne kunst. Hans Arp staat er centraal, maar steeds ingebed in een bredere Europese context, waarin ook de collectie van The Phoebus Foundation volledig tot haar recht komt.

Zaalzicht van de tentoonstelling Landscapes of the Soul in het Arp Museum, met schilderijen en sculpturen gepresenteerd in een ruime museale opstelling rond het thema innerlijke beleving en landschap.

Landscapes of the Soul is nog te bezoeken in het Arp Museum Bahnhof Rolandseck tot en met 8 maart 2026. Meer informatie vindt u hier.