Geheugen Collectief in Den Argentin - The Phoebus Foundation

Daar sta je dan. In een oud pakhuis aan de Antwerpse haven, een loodzware haak in je handen en naast je een kranige gepensioneerde dokwerker die het nog één keer voordoet. “En nu aanslaan.”

Aanslaan?

Historische havenweegschaal met balen vlas en gewichten in Den Argentin, tussen maritiem erfgoed uit de Antwerpse haven.

Voor Geheugen Collectief, een historisch projectbureau dat doorgaans archieven, bibliotheken en interviews doorploegt, is dit een eerder ongewone vorm van veldwerk. Hun werk mondt meestal uit in tentoonstellingen, publicaties en andere publieksprojecten. Zich al doende inleven in de wereld van de Antwerpse havenarbeiders is voor hen dan ook nieuw terrein.

Bezoekers en vrijwilligers bekijken een laptop tussen historische havenmachines en opgeslagen objecten in Den Argentin.
Interieur van Den Argentin met historische havenvoertuigen, machines en opslagrekken in een voormalig pakhuis in Antwerpen.

Nieuw, maar niet zonder voorgeschiedenis. De samenwerking met The Phoebus Foundation begon in 2023, met de opdracht om het verhaal van de Boerentoren te schrijven. Duizenden archiefdocumenten later resulteerde dat in Boerentoren. Het verhaal van een icoon. Sinds de zomer van 2025 krijgt die samenwerking een vervolg, dit keer met de blik op de rijke geschiedenis van de Antwerpse haven, vertrekkend vanuit de collectie Maritiem en Logistiek Erfgoed.

Boekcover van De Boerentoren. Verhaal van een icoon met historische foto van Antwerpen en de stalen constructie van de Boerentoren.
Engelse boekcover van The Farmers’ Tower: Story of an Icon met historische stadsfoto van Antwerpen en de stalen constructie van de Boerentoren.

Centraal staan de verhalen van dokwerkers, en de objecten en machines die hun dagelijkse arbeid vormgaven. Daarvoor trekt het team van Geheugen Collectief geregeld naar Den Argentin, een voormalig pakhuis waar de collectie Maritiem en Logistiek Erfgoed van The Phoebus Foundation wordt bewaard en onderhouden. Wat op het eerste gezicht zwijgzame voorwerpen lijken, krijgen daar een naam, een functie en een verleden: ‘ne piet’, ‘een mussebekske’, ‘een kreng’.

Handkreng
Kernsonde
Mussenbek

Dankzij de kennis en het enthousiasme van de vrijwilligers ontvouwt zich laag voor laag een wereld die zelden wordt verteld. Object na object, verhaal na verhaal ontstaat zo een scherp en menselijk portret van het leven en werk van havenarbeiders in de negentiende en twintigste eeuw.

Het resultaat laat nog even op zich wachten. Binnenkort meer, hier en in onze nieuwsbrief.