Kleinkinderen Emmanuelle en Robert Huts geven eerste slag aan Singelbergbeiaard: een nieuw hoofdstuk in vijf eeuwen beiaardgeschiedenis begint

Op 18 augustus 2026 krijgt de toekomstige Singelbergbeiaard zijn eerste stem. Bij Koninklijke Eijsbouts in Asten wordt de eerste klok gegoten van een monumentale nieuwe concertbeiaard met 81 klokken, zes en een halve octaaf en een totaalgewicht van ongeveer 60 ton. De eerste symbolische klokkenslag wordt gegeven door de kleinkinderen van Fernand en Karine Huts. Daarmee wordt meteen zichtbaar waar dit project werkelijk over gaat: niet alleen over het bouwen van een uitzonderlijk muziekinstrument, maar over het doorgeven van erfgoed van generatie op generatie.

Niet met een galaconcert of een officiële opening, maar met vuur, vloeibaar brons en eeuwenoud vakmanschap begint op 18 augustus het verhaal van de Singelbergbeiaard. Het gieten van de eerste klok vormt het tastbare begin van een project waarmee Katoen Natie en The Phoebus Foundation een nieuwe laag willen toevoegen aan een traditie die al meer dan vijf eeuwen tot het culturele DNA van de Lage Landen behoort. Zoals elke historische beiaard ooit begon met één klok, krijgt ook Singelberg nu zijn eerste stem. Dat precies de kleinkinderen de eerste slag geven, vat de ambitie samen: dit instrument wordt niet voor één generatie gebouwd, maar voor de generaties die nog komen en de vele mensen die nog moeten geboren worden.

“Elke historische beiaard die wij vandaag bewonderen, was ooit een nieuwe beiaard. Iemand moest toen de moed hebben om verder te kijken dan zijn eigen generatie. Met de Singelbergbeiaard doen wij hetzelfde. Wij bouwen niet aan een monument voor vandaag, maar aan erfgoed dat nog eeuwen mensen zal samenbrengen. Dat onze kleinkinderen vandaag de eerste slag geven, maakt dat idee bijzonder tastbaar. Zij vertegenwoordigen precies de generaties voor wie we dit instrument bouwen.” – Fernand Huts, voorzitter van Katoen Natie en The Phoebus Foundation SON

De vraag waarom vandaag nog een monumentale beiaard bouwen, staat centraal in het hele project. Met 81 klokken, zes en een halve octaaf, circa 60 ton brons en een zwaarste klok van ongeveer 11,5 ton moet Singelberg uitgroeien tot de meest complete concertbeiaard ter wereld. Maar vooral wil het instrument de beiaardkunst verder ontwikkelen: als concertinstrument, als plek voor nieuwe composities, als laboratorium voor onderzoek en als ontmoetingsplaats voor beiaardiers, componisten en studenten uit binnen- en buitenland.

De Singelbergbeiaard wordt dan ook geen reconstructie van het verleden. Eeuwenoud vakmanschap wordt verbonden met hedendaags onderzoek en internationale artistieke ambitie. Nieuwe muziek wordt speciaal voor het instrument worden geschreven, internationale ontmoetingen en masterclasses zullen plaatsvinden en de totstandkoming wordt vastgelegd in een rijk geïllustreerde publicatie. Zo wil Singelberg niet alleen een uitzonderlijke beiaard bouwen, maar ook een volgende stap zetten in de geschiedenis van het instrument.

“Erfgoed leeft alleen wanneer elke generatie bereid is er een nieuwe betekenis aan toe te voegen. De Singelbergbeiaard verbindt eeuwen vakmanschap met hedendaags onderzoek, internationale samenwerking en artistieke ambitie. Zo tonen we dat een levende traditie niet alleen wordt bewaard, maar ook voortdurend verder groeit.”

“Die ambitie wortelt in de Lage Landen, waar de beiaard zich vanaf de late middeleeuwen ontwikkelde tot een uniek openbaar muziekinstrument. De oudste bekende schriftelijke verwijzing naar een stokkenklavier dateert uit 1510 in Oudenaarde. Vlaanderen en Brabant behoorden tot de vroege kerngebieden, waarna de beiaardcultuur zich in de 16de en 17de eeuw verder ontwikkelde in zowel de Zuidelijke als de Noordelijke Nederlanden. Antwerpen speelde daarin vroeg een rol, terwijl Jef Denyn vanuit Mechelen rond 1900 de moderne renaissance van het instrument op gang bracht. De oprichting van de Beiaardschool in 1922 gaf die traditie vervolgens een internationale uitstraling. Vandaag klinkt de beiaard in meer dan dertig landen.” – Katharina Van Cauteren, Chief Executive Officer The Phoebus Foundation SON

Ook technisch wordt Singelberg maatwerk. De 81 klokken worden in een volledig open opstelling geplaatst in een nieuwe beiaardtoren op de historische Singelbergsite. In het hart van de toren komt een speelkamer met een uitzonderlijk klavier van zes en een halve octaaf. Klokken, frame, ophanging, mechaniek, akoestiek en architectuur worden als één geheel ontwikkeld. De toren wordt tegelijk toegankelijk voor bezoekers, zodat zij niet alleen de klank kunnen horen, maar ook het samenspel tussen beiaardier, klavier, mechaniek en klokken van dichtbij kunnen beleven.

Voor de klokken werkt het project samen met Koninklijke Eijsbouts in Asten. Daar ontmoeten eeuwenoud ambacht en modern onderzoek elkaar. Verschillende klokprofielen en materialen worden onderzocht om diepe klokken warm en krachtig te laten klinken en de hogere klokken helder en sprankelend te maken. Als historische inspiratiebron wordt onder meer gekeken naar de beroemde basklok uit 1459 van de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal. De eerste klok die op 18 augustus wordt gegoten, markeert het moment waarop jaren van ideeën en onderzoek voor het eerst letterlijk in brons worden vastgelegd.

Het peter- en meterschap van de Singelbergbeiaard

Minstens even belangrijk is dat de Singelbergbeiaard niet alleen door brons, maar ook door mensen wordt gedragen. Daarom wordt op 18 augustus het peter- en meterschap van het instrument centraal geplaatst. Particulieren, families, bedrijven, verenigingen en vriendenkringen kunnen zich verbinden aan een klok en zo deel worden van de Singelbergbeiaardfamilie. Iedere klok heeft haar eigen toon, gewicht en plaats; samen vormen de 81 stemmen één geheel.

De naam van een peter of meter kan op de klok worden aangebracht, er komt een gezamenlijke herinneringsplaat in de toren en de peters en meters worden opgenomen in het officiële register. Zij ontvangen een authenticiteitsakte en worden betrokken bij het ontstaan en het latere leven van de beiaard, met onder meer bezoeken aan Eijsbouts, rondleidingen op Singelberg, betrokkenheid bij de opening en bij de concerten. Zo ontstaat rond de 81 klokken ook een gemeenschap die het instrument mee de toekomst in draagt. De keuze voor Singelberg versterkt dat verhaal. De plek was eeuwenlang het bestuurlijke hart van het Land van Beveren en is vandaag de zetel van Katoen Natie en Indaver. De site groeit verder als culturele campus waar kunst, landschap, erfgoed, restauratie, onderzoek, muziek en ondernemerschap elkaar ontmoeten. De beiaardtoren wordt er geen geïsoleerd monument, maar het muzikale hart van de site en vanaf 2028 een bestemming voor publiek én voor de internationale beiaardwereld.

“De Singelbergbeiaard voegt een nieuwe laag toe aan de beiaardgeschiedenis. Je bouwt zo’n instrument niet voor jezelf, maar voor vele generaties. Voor mensen die je nooit zult ontmoeten, maar die je hopelijk wel zult ontroeren. Daarom is die eerste slag door de kleinkinderen zo mooi: zij maken letterlijk hoorbaar dat dit project over de toekomst gaat.” – Steven Defoor, zakelijk directeur The Phoebus Foundation SON

Wanneer de kleinkinderen op 18 augustus de eerste slag laten klinken, is de beiaard nog  niet voltooid. Er staat nog geen toren vol klokken en veel van de muziek die er ooit zal klinken, moet nog worden geschreven. Precies daarin ligt de kracht van het moment: een vorige generatie neemt het initiatief, een nieuwe generatie geeft de eerste slag en ook alle volgende generaties zullen gebruik maken van ons muzikaal erfgoed en zullen het instrument zijn muziek geven.

“De Singelbergbeiaard wordt gegoten voor vandaag, maar gebouwd voor eeuwen. De beiaard is hét grote cultuur- en erfgoedplaatje van de Zuidelijke Nederlanden” – Fernand Huts, voorzitter van Katoen Natie en The Phoebus Foundation SON